Bij wijze van inleiding zal ik nogmaals herhalen dat etiketten mij maar matig interesseren: ik hoef niet links of progressief genoemd te worden, ik behoor al ruim 40 jaar tot geen enkele kerk, wat niet wegneemt dat iedere lezer kan aanvoelen waar ik de mosterd haal en dat is zeker niet in rechtse geschriften. Ter zake nu: er doen zich vooral in onze steden een aantal fenomenen voor die onbehagen of onrust veroorzaken, soms in zo’n ernstige mate dat er iets aan gedaan moet worden. Het is mijn overtuiging dat men zal moeten peilen naar de oorzaken wil men met enig succes deze problemen aanpakken. Overlast, straatcriminaliteit en vandalisme hebben als het gaat om jongeren volgens mij twee oorzaken: verveling en een verlies van autoriteit, zowel thuis als op school. Respect is iets wat jongeren moeten leren uit de confrontatie met billijke regels: een lakse opvoeding bereidt niet voor op het leven. Een deel van mijn generatie heeft er verkeerd aan gedaan door als reactie op de autoritaire stijl van hun eigen ouders door te slaan in het tegengestelde uiterste van een volkomen permissiviteit. Een kind vraagt om grenzen anders zal het deze grenzen zelf gaan opzoeken en blijven experimenteren met het aanvaarden tot het terecht komt in het onaanvaardbare. En soms leiden deze experimenten tot crimineel gedrag. Gezonde autoriteit wil sturen en begeleiden en niet zoals in onze jeugd de wil breken: de opperste deugd is niet de gehoorzaamheid of de volgzaamheid maar het kritisch denken met respect voor de anderen. Respect kan klinken als een bekakt woord, het komt wel eens voor in de teksten of in de mond van rechtse populisten à la Balkenende en De Wever, maar ik vind voorlopig geen betere term: iedereen in zijn waarde laten is als frase te omslachtig. We moeten het verleden niet vervalsen door nostalgisch idealiseren: er werden door onze opvoeders net zo goed fouten gemaakt als door de huidige opvoeders. In het katholiek onderwijs kregen wij duidelijk de boodschap mee dat onze visie de ware en enig juiste was, zoals kardinaal Danneels recent nog zei: ‘Ervoor uitkomen dat men katholiek is betekent in de waarheid gaan staan.’ Dat betekent niet dat om het even welke waarheid gelijkwaardig is aan de andere, maar men moet jongeren minstens de bereidheid bijbrengen om elke waarheid te onderwerpen aan een kritisch onderzoek, in de eerste plaats de eigen waarheid. Het verlies aan autoriteit in de huisgezinnen heeft vele oorzaken. Zoals ik in een andere tekst heb geschreven heeft het in allochtone of kansarme gezinnen te maken met het verloren prestige van een langdurig werkloze vader tegenover de successen van rolmodellen op straat. Ik geloof ook dat de groepsdruk vandaag nog sterker is dan in onze jeugd: de straatvrienden willen dat je meedoet en wat ze voorstellen is niet altijd zo fraai. De ware autoriteit valt in een aantal gevallen bij bendeleiders of bij popidolen die een bedenkelijke moraal voorleven.
Scores:
Categorie(ën): Beschouwend
| 
(3 stemmen)
